Lasy Nadleśnictwa Rudka
Nadleśnictwo Rudka — lasy, przyroda i kultura
Nadleśnictwo Rudka to jedna z ważniejszych jednostek Lasów Państwowych w północno-wschodniej Polsce, położona w malowniczej południowej części województwa podlaskiego, pomiędzy rzekami Bug i Narew. Jego tereny rozciągają się na obszarze obejmującym część powiatów: bielskiego, białostockiego, siemiatyckiego, wysokomazowieckiego (woj. podlaskie) oraz ostrowskiego (woj. mazowieckie). Nadleśnictwo sąsiaduje m.in. z Narwiańskim Parkiem Narodowym i leży w pobliżu cennych obszarów chronionego krajobrazu regionu.
Lasy i ich walory
Nadleśnictwo zarządza kompleksami leśnymi o łącznie ponad 15 400 ha lasów państwowych, a także nadzoruje gospodarowanie w lasach niepaństwowych na terenie przeszło 34 000 ha. Tereny te obejmują rozległe, zwarte kompleksy leśne o zróżnicowanym charakterze, które stanowią cenne środowisko przyrodnicze i krajobrazowe.
W lasach Nadleśnictwa Rudka przeważają drzewostany liściaste i mieszane (ok. 87 % powierzchni), w których dominuje dąb szypułkowy. Lasy charakteryzuje bogactwo gatunkowe i strukturalne — od starodrzewów po młodsze drzewostany. Szczególną uwagę przyciągają m.in. wiekowe dęby, w tym dąb „Rudosław” oraz grupy starych dębów w otoczeniu zabytkowych parków, które są naturalnymi pomnikami przyrody.
Średnia wieku drzewostanu systematycznie rośnie, co świadczy o trwałym i zrównoważonym prowadzeniu gospodarki leśnej zgodnie z zasadami ochrony przyrody i wielofunkcyjności lasów.
Ochrona przyrody
Na terenie Nadleśnictwa Rudka znajduje się Rezerwat Przyrody „Koryciny” — obszar ścisłej ochrony, który zachowuje fragment naturalnego lasu z dominującymi gatunkami, takimi jak dąb i grab. Rezerwat ten obejmuje bogate siedliska leśne oraz rzadkie i chronione gatunki roślin (np. lilia złotogłów, podkolan biały, gnieźnik leśny) oraz liczne gatunki ptaków, wśród których są wszystkie krajowe gatunki muchołówek i kilka dzięciołów.
Program ochrony przyrody dla całego Nadleśnictwa jest integralną częścią jego Planu Urządzenia Lasu, co oznacza stałe działania na rzecz zachowania bioróżnorodności, ochrona siedlisk i gatunków oraz zrównoważone gospodarowanie zasobami leśnymi.
Edukacja, rekreacja i społeczność
Nadleśnictwo Rudka aktywnie wspiera edukację przyrodniczą i ekologiczną. Organizowane są wycieczki, spotkania edukacyjne, warsztaty terenowe oraz działania ukierunkowane na poznawanie przyrody lasów i racjonalnego korzystania z zasobów leśnych.
Lasy Rudki sprzyjają także aktywnemu wypoczynkowi: pieszym spacerom, obserwacjom przyrody, a także turystyce rowerowej i rodzinnej rekreacji w otoczeniu naturalnych krajobrazów. Dzięki swojemu położeniu między dolinami rzek oraz bliskości terenów chronionych, stanowią idealne miejsce do kontaktu z naturą i wypoczynku na łonie lasu.
Pierwsza wzmianka historyczna o lasach Nadleśnictwa Rudka, pojawiła się już w 1203 r. w Aktach Konrada.
W XIV w. na terenach obecnego Nadleśnictwa nastąpił wzmożony rozwój osadnictwa. W tym okresie szybko zmniejszała się powierzchnia leśna, natomiast zwiększały się areały upraw rolnych i łąk. W latach 1570-1576, według ,,Lustracji Dóbr Królewskich Województwa Podlaskiego” lasy na obecnym terenie działania Nadleśnictwa stanowiły własność królewską, lecz w XVII w. na zasadzie nadań, przeszły w ręce prywatne. W latach 1795-1807 tereny obecnego Nadleśnictwa Rudka znalazły się w zaborze Pruskim. W okresie 1807-1815 ziemie te znalazły się w Księstwie Warszawskim, a następnie Królestwie Polskim. Przez cały ten okres lasy stanowiły własność prywatną. Wyjątek stanowią lasy uroczyska Oleksin i Holonki, które stanowiły własność państwową. Okres I i II wojny światowej przyniósł lasom Nadleśnictwa Rudka ogromne straty. W 1944 r. rozpoczął się proces tworzenia obecnego Nadleśnictwa Rudka poprzez upaństwowienie lasów na podstawie Dekretu o Reformie Rolnej z dnia 6.IX.1944 r. oraz na podstawie Dekretu z dnia 12.XII.1944 r. o przejęciu niektórych lasów na rzecz Skarbu Państwa. W 1974 r. zostało powołane Nadleśnictwo Rudka w obecnych granicach.
fot. archiwum Nadleśnictwa
