„Kulinarne dziedzictwo Regionu Nadbużańskiego”

Stowarzyszenie Ku Naturze realizuje zadanie publiczne „Kulinarne dziedzictwo Regionu Nadbużańskiego”, współfinansowane ze środków Województwa Podlaskiego. Projekt koncentruje się na ożywianiu i popularyzacji tradycji kulinarnych regionu nadbużańskiego, ze szczególnym uwzględnieniem dawnych metod wypieku chleba, przygotowywania posiłków na kamieniu, dzikich kiszonek, polewek oraz naturalnych napojów na bazie dzikich roślin.

Region Nadbużański, położony na styku różnych kultur, wyróżnia się unikalnymi praktykami kulinarnymi, w których istotną rolę odgrywają lokalne zasoby – dzikie rośliny, zboża oraz techniki gotowania w bliskim kontakcie z naturą. Tradycje te są zakorzenione w codziennym życiu mieszkańców i przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Jednym z kluczowych elementów projektu są warsztaty wypieku chleba, podczas których uczestnicy poznają proces przygotowywania wiejskiego chleba na zakwasie, wzbogacanego o mąkę z dzikich zbóż, takich jak perz czy żołędzie. Uczestnicy uczą się dawnych receptur oraz znaczenia chleba w kulturze agrarnej – jako symbolu wspólnoty, świąt i urodzaju.

Podczas warsztatów polewkowych uczestnicy odtwarzają tradycyjne zupy przygotowywane z sezonowych i dzikich roślin. W trakcie spacerów etnobotanicznych zbierają składniki charakterystyczne dla wiejskiej kuchni – pokrzywę, dziki czosnek, chrzan, babkę lancetowatą – a następnie wspólnie przygotowują tradycyjną polewkę.

Kolejnym ważnym elementem projektu są warsztaty kiszenia dzikich roślin, podczas których uczestnicy uczą się konserwowania żywności dawnymi metodami, odkrywając właściwości zdrowotne pokrzywy, mniszka lekarskiego, czosnku niedźwiedziego czy dzikiego kopru. Kiszenie jest tu przedstawiane nie tylko jako sposób przechowywania pożywienia, ale również jako element tradycyjnej diety i lokalnej medycyny ludowej.

W ramach projektu odbywają się także warsztaty przygotowywania napojów z dzikich roślin, takich jak woda brzozowa czy lemoniada ze świerka. Uczestnicy poznają dawne metody gaszenia pragnienia i wzmacniania organizmu, ucząc się przy tym o właściwościach prozdrowotnych lokalnych surowców.

Szczególną atrakcją są warsztaty przygotowywania posiłków na kamieniu z ogniska – technika sięgająca czasów przedindustrialnych. Uczestnicy poznają sposoby pieczenia ziemniaków w popiele, przygotowywania pieczeni na rozgrzanym kamieniu oraz wykorzystania lokalnych ziół do aromatyzowania potraw. Takie metody gotowania odtwarzają dawną atmosferę wspólnotowych biesiad i prac sezonowych, takich jak wykopki.

Celem projektu jest popularyzacja tradycyjnych metod wytwarzania produktów lokalnych, zapoznanie uczestników z dawnymi narzędziami do wypieku i mielenia mąki, a także promocja zdrowego stylu życia i żywienia w oparciu o naturalne składniki. Projekt sprzyja również aktywizacji mieszkańców obszarów wiejskich Województwa Podlaskiego, budowaniu więzi społecznych i wzmacnianiu lokalnych tradycji kulinarnych oraz rękodzielniczych.

Efektem końcowym projektu będzie wydanie bezpłatnego, ogólnodostępnego e-booka, który zbierze przepisy, historie i ciekawostki związane z tradycyjną kuchnią Nadbużańską, stanowiąc trwałe narzędzie edukacji i promocji dziedzictwa regionu.

Zadanie publiczne pod tytułem:
„Kulinarne dziedzictwo Regionu Nadbużańskiego”
realizowane przez Stowarzyszenie Ku Naturze
Zadanie publiczne współfinansowane ze środków Województwa Podlaskiego, 2025 rok.