Publikacja „Od ziarenka do włókienka” – przewodnik po dawnych barwach, włóknach i rzemiośle
Projekt „Od ziarenka do włókienka – tkaniny z natury w tradycyjnym rzemiośle Regionu Nadbużańskiego” od początku zakładał nie tylko organizację warsztatów i pokazów rzemiosła, lecz także stworzenie publikacji, która stanie się trwałym śladem po całorocznej pracy, spotkaniach, wspomnieniach i odkrywaniu lokalnego dziedzictwa.
Powstałe opracowanie to swoisty przewodnik po świecie dawnych barw, roślin włóknistych i tradycji nadbużańskich, napisany z myślą zarówno o początkujących, jak i o tych, którzy od lat interesują się naturalnym barwieniem i rękodziełem.
Człowiek i rośliny – związek starszy niż historia
Publikacja przypomina prawdę, o której często dziś zapominamy: od zarania dziejów życie człowieka było nierozerwalnie związane z roślinami. To one karmiły, leczyły, ogrzewały i ubierały. Zboża dawały chleb, korzenie – lekarstwa, drewno – dom, a włókna roślinne pozwalały tworzyć odzież, sznury, sieci i płótna.
W tradycyjnych domach nad Bugiem nie zmarnowano ani jednego liścia czy włókna. Rośliny użytkowe były wszechobecne – od kuchni, przez izbę tkacką i barwierską, po codzienne zajęcia gospodarskie.
To one stanowią fundament opowieści zawartych w tej publikacji.
Barwniki, tkaniny i dawne umiejętności
Farbowanie było czynnością w pełni naturalną – opierało się na znajomości lokalnych roślin, pogody, ognia i czasu. Dawne farbiarki i farbiarze wiedzieli, które korzenie dają czerwień, które liście – zieleń, a które kwiaty potrafią wydobyć z materiału złocisty odcień słońca.
Ta wiedza, przekazywana z pokolenia na pokolenie, tworzyła tożsamość regionu.
Publikacja jako powrót do korzeni
W opracowaniu znalazły się:
- tradycyjne receptury barwierskie,
- opisy najważniejszych roślin barwierskich,
- wyjaśnienia dawnych technik włókienniczych,
- wskazówki praktyczne, jak pracować z naturalnymi barwnikami dziś,
- komentarze i opowieści towarzyszące regionalnym zwyczajom.
Czytelnik może dzięki temu nie tylko poznać historię, ale też samodzielnie spróbować dawnych metod i doświadczyć rzemiosła, które przez stulecia było podstawą życia mieszkańców Regionu Nadbużańskiego.
Dla tych, którzy chcą dotknąć tradycji
Publikacja towarzysząca projektowi ma inspirować. Ma zachęcać do eksperymentowania, poznawania roślin i wyruszenia w osobistą podróż po świecie barw i zapachów natury.
To zaproszenie do świata, w którym:
- każda roślina ma swój pigment,
- każda barwa ma swoją historię,
- każda tkanina posiada duszę.
Dziedzictwo, które można odtworzyć
Projekt „Od ziarenka do włókienka” pokazuje, że dawne rzemiosła nie zniknęły. Wciąż można je praktykować, uczyć się ich, przekazywać dalej i tworzyć nowoczesne rzeczy w oparciu o wiedzę, która powstawała setki lat temu.
Ta publikacja jest jednym z kluczy do tego świata – otwiera drzwi do wiedzy, która przez wieki była podstawą życia, a dziś może stać się źródłem twórczości, harmonii i dumy z regionalnej tradycji.
Publikacje można pobrać w formacie pdf w zakładce pobieranie.
Publikacja została zrealizowana w ramach projektu:
„Od ziarenka do włókienka – tkaniny z natury w tradycyjnym rzemiośle Regionu Nadbużańskiego”,
organizowanego przez Stowarzyszenie Ku Naturze,
w programie EtnoPolska 2025,
dofinansowanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
