Pokaz i warsztaty dawnego włókiennictwa
W sierpniu odbyły się jedne z najbardziej widowiskowych i rodzinnych wydarzeń w całym projekcie – pokaz wraz z warsztatem dawnego włókiennictwa, prowadzone przez Aleksandrę Sobieszczuk i Jakuba Bronickiego, którzy wystąpili w historycznych strojach wykonanych z lnu i konopi.
To wyjątkowe, edukacyjne spotkanie pozwoliło uczestnikom przenieść się o kilkaset lat wstecz i prześledzić cały cykl życia roślin włóknistych – od świeżej, zielonej łodygi aż po gotową nić i tkaninę.
Od lnu po pokrzywy – dawne techniki obróbki włókien
Na początku prowadzący przedstawili najważniejsze rośliny włókniste, które od wieków stanowiły podstawę życia na wsi: len, konopie i pokrzywy. Opowiadali o ich uprawie, właściwościach oraz tradycyjnych sposobach przygotowania do dalszej obróbki.
Uczestnicy mogli zobaczyć na żywo, jak wyglądały kolejne etapy pracy:
- międlenie – oddzielanie zdrewniałych części łodygi,
- cierlenie – łamanie wysuszonych łodyg,
- czesanie – uzyskiwanie równych pasm włókna gotowego do przędzenia.
Międlice, cierlice i czesalnice – narzędzia, które dawnej wsi były niezbędne – wzbudzały ogromne zainteresowanie, zwłaszcza u najmłodszych. Dzieci dotykały włókien, słuchały, jak trzeszczą międlice, i dopytywały, dlaczego z tak twardej rośliny można zrobić miękką nitkę.
Przędzenie – pierwszy krok do stworzenia nici
Po części pokazowej nadszedł czas na praktykę. Każdy uczestnik mógł spróbować:
- przędzenia na wrzecionach,
- pracy na kołowrotkach,
- prowadzenia włókna tak, by nie pękało i układało się w równą nitkę.
Prowadzący krok po kroku tłumaczyli, jak kontrolować skręt, jak dobierać tempo i jak rozpoznawać gotowe pasma włókna. To właśnie w tej części warsztatów wiele osób po raz pierwszy poczuło niezwykłą satysfakcję płynącą z przędzenia – czynności, która przez stulecia była codziennością kobiet na podlaskich wsiach.
Mini krosna i własna tkanina – pamiątka z dawnych czasów
W kolejnej części zajęć uczestnicy mogli wykonać własne fragmenty tkaniny na mini krosnach typu harfa. Te niewielkie krosna pozwalały szybko zobaczyć efekt pracy – kolorowy, utkany kawałek materiału, który każdy mógł zabrać ze sobą do domu.
Rodzinne spotkanie z historią i rzemiosłem
Całe wydarzenie miało charakter otwartego, angażującego pokazu rzemiosła. Przyszły całe rodziny – dzieci, rodzice i dziadkowie. Każdy mógł dotknąć narzędzi, spróbować swoich sił, zadać pytanie i zdobyć wiedzę, która w wielu domach pamiętana jest tylko ze wspomnień prababć.
Atmosfera była pełna śmiechu, ciekawości i zachwytu nad dawnymi technikami, które – choć wymagające – okazały się niezwykle satysfakcjonujące.
Warsztaty zostały zrealizowane w ramach projektu:
„Od ziarenka do włókienka – tkaniny z natury w tradycyjnym rzemiośle Regionu Nadbużańskiego”,
organizowanego przez Stowarzyszenie Ku Naturze,
w programie EtnoPolska 2025,
dofinansowanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
